De Tao van Waakzaamheid
Terug naar het overzichtIn de oude wereld geloofden mensen dat gevaar altijd van buiten kwam.
Dus hielden zij hun deuren gesloten, hun bezittingen beschermd en hun muren hoog.
Maar ondertussen lieten zij ongemerkt binnen:
afleiding, hebzucht, woede, angst en onbewustheid.
En juist die dingen veranderden hun leven het meest.
Toen vroeg een leerling aan de meester:
“Wat is waakzaamheid?”
De meester nam hem mee naar een stadspoort.
Voor de poort stond een wachter.
Niet gespannen.
Niet angstig.
Niet wantrouwend.
Maar aandachtig.
Iedereen die binnenkwam werd gezien.
“Waarom is hij zo rustig?” vroeg de leerling.
De meester glimlachte zacht.
“Omdat waakzaamheid iets anders is dan angst.”
De leerling werd stil.
Daarna liepen zij verder.
Ze kwamen bij een tuin.
De tuinier liep iedere dag zijn ronde.
Niet omdat hij bang was voor onkruid.
Maar omdat hij wist dat wat klein begint groot kan worden.
Een enkele wortel werd verwijderd.
Een enkele scheut werd verzorgd.
De tuin bleef gezond.
“Zie je?” vroeg de meester.
“Hij wacht niet tot de tuin overwoekerd is.”
De wind streek zacht door de bladeren.
Daarna liepen zij door een grote stad.
De leerling zag mensen:
hun gezondheid verwaarlozen tot zij ziek werden, hun relaties negeren tot zij stukliepen, hun gedachten onbeheerd laten tot angst en bitterheid bezit van hen namen. Iedereen reageerde.
Weinigen waren waakzaam.
“Waarom wachten mensen zo lang?” vroeg hij.
De meester keek naar een kleine scheur in een dam.
“Omdat problemen vaak onzichtbaar beginnen.”
Hij keek rustig naar het water.
“En wat klein lijkt, wordt gemakkelijk genegeerd.”
De leerling dacht lang na.
“Maar meester… hoe leeft een mens waakzaam zonder angstig te worden?”
De meester wees naar een hert in het bos.
Het dier was alert.
Het luisterde.
Het keek.
Maar zodra er geen gevaar was, ging het weer rustig grazen.
“Waakzaamheid leeft in het heden.”
Hij keek naar het hert.
“Angst leeft in een denkbeeldige toekomst.”
De leerling werd stil.
De avond viel langzaam.
Toen sprak de meester:
“De angstige mens verwacht voortdurend problemen.”
Hij keek naar de sterren boven hen.
“De onbewuste mens ziet problemen pas wanneer ze hem overweldigen.”
De wind bewoog zacht door de nacht.
“Maar de waakzame mens blijft aanwezig.”
Hij keek rustig naar de leerling.
“Hij bewaakt:
zijn gedachten, zijn woorden, zijn gewoonten, zijn intenties en zijn aandacht.”
De sterren schitterden boven de wereld.
En voor het eerst begreep de leerling:
dat waakzaamheid niet betekent dat een mens voortdurend op zijn hoede leeft… maar dat hij wakker blijft voor wat zich werkelijk afspeelt.
Angst kijkt voortdurend uit naar gevaar.
Onbewustheid ziet het gevaar niet.
Waakzaamheid ziet helder wat er is.
Want wie wakker blijft, hoeft zelden verrast te worden.
En wie aanwezig is, kan handelen voordat een kleine scheur een grote breuk wordt.