De Tao van Overschatting
Terug naar het overzichtIn de oude wereld geloofden mensen dat zij groter werden door zichzelf groter voor te stellen dan zij werkelijk waren.
Dus overschatten zij:
hun kennis, hun kracht, hun invloed en hun begrip van het leven.
Maar hoe hoger zij zichzelf plaatsten, hoe harder zij vielen wanneer de werkelijkheid hen inhaalde.
Toen vroeg een leerling aan de meester:
“Waarom overschatten mensen zichzelf zo vaak?”
De meester nam hem mee naar een bergpad in dichte mist.
Daar liep een man vol zelfvertrouwen vooruit.
“Ik ken de weg,” riep hij luid.
Maar enkele stappen later struikelde hij over een steen die hij niet had gezien.
De meester glimlachte zacht.
“Wie denkt alles te overzien, stopt vaak met werkelijk kijken.”
De leerling werd stil.
Daarna liepen zij door een grote stad.
De leerling zag mensen:
grote woorden spreken, zich slimmer voordoen dan zij waren, en adviezen geven over dingen die zij nauwelijks begrepen.
Iedereen wilde zeker lijken.
Bijna niemand durfde te zeggen:
“Ik weet het niet.”
“Waarom is dat zo moeilijk?” vroeg de leerling.
De meester keek naar een lege kom.
“Omdat het ego denkt dat onzekerheid zwakte is.”
Hij hield de lege kom omhoog.
“Maar alleen wat leeg genoeg blijft, kan blijven leren.”
De wind streek zacht door de straat.
“Maar meester… is zelfvertrouwen dan verkeerd?”
De meester schudde rustig zijn hoofd.
“Een wijze mens mag vertrouwen hebben in zijn vermogens.”
Hij wees naar een ervaren boogschutter die rustig zijn pijl afschoot zonder opschepperij.
“Maar ware kracht heeft geen behoefte aan overdrijving.”
De leerling dacht lang na.
Toen sprak de meester:
“De overschattende mens denkt: ‘Ik ben verder dan ik werkelijk ben.’” Hij keek rustig naar de mist boven de bergen.
“Maar de bewuste mens begrijpt dat groei pas mogelijk wordt wanneer een mens eerlijk ziet waar hij werkelijk staat.”
De mist begon langzaam op te trekken.
En de leerling begreep voor het eerst:
dat overschatting niet ontstaat uit echte zekerheid… maar vaak uit angst om klein, onwetend of kwetsbaar te lijken.